Przesiedlenie ludności ukraińskiej do gminy Gniewino

Na opuszczone poniemieckie posiadłości przybywali nowi osadnicy. Początkowo ich napływ był powolny. Główną przyczyną takiego stanu był brak inwentarza żywego i martwego oraz to, iż gromady zostały niemal zupełnie zniszczone[1]. Sytuacja uległa jednak zmianie wraz z upływem czasu. Na początku 1946 r. niemal wszystkie gospodarstwa zostały zajęte przez nowo przybyłych[2].

Nowi osiedleńcy gminy przybywali m.in. z województwa białostockiego, łódzkiego, kieleckiego, lubelskiego, także gdańskiego, a część została przesiedlona w ramach akcji „Wisła”[3]. Poniższa tabela przedstawia z skąd przybywali nowi osadnicy[4].

GROMADA

ZWERYFI-KOWANI

ZZA BU-GU

POLSKA CENTRA- LNA

AKCJA „WISŁA”

RAZ-EM

GNIEWINO

35

98

330

18

459

PERLINO

-

16

140

20

170

BYCHOWO

-

43

179

2

229

SAWALINO

1

9

65

10

78

KOSTKOWO

34

6

62

35

123

RYBIENKO

58

16

64

6

144

NOWA-RUDA

-

-

55

7

62

KARCZEMKA

4

12

45

1

62

GNIEWINKO

2

3

17

18

40

SŁAWKO

-

14

160

-

170

TADZINO

9

-

69

8

83

STRABIENINO

-

3

-

58

58

MIERZYNO

15

13

12

51

79

MAJ.LUBLEWO

11

10

59

-

80

MAJ.SŁUSZEWO

-

-

102

-

102

MAJ.WITKÓW

-

--

73

-

73

MAJ.  GARTKOWICE

39

-

145

-

184

ŁETÓW

2

-

49

-

50

ENCÓW

21

-

5

32

58

LISEWO

64

-

11

21

86


Tab. Napływ osadników do gminy Gniewino.

Akcja „Wisła” rozpoczęła się wiosną 1947 r. Kryptonimem tym zostało nazwane wysiedlanie ludności ukraińskiej na tzw. Ziemie Odzyskane. Przebieg wysiedlania ludności ukraińskiej był regulowany różnego rodzaju instrukcjami opracowanymi przez dowództwo Grupy Operacyjnej Wisła, przeznaczone dla dowódcy oddziału wysiedlającego, komendanta pułkowego punktu zbornego, przedstawiciela Urzędu Bezpieczeństwa przy dowódcy oddziału wysiedlającego, komendanta pułkowego punktu zbornego, przedstawiciela UB przy komendancie pułkowego punktu przesiedleńczego, komendanta punktu załadowczego itd. Jak wskazuje Igor Hałagida, nie zawsze były one jednak przestrzegane[5]. Historyk podaje, iż  według wytycznych wojsko miało otoczyć wieś o świcie, zabrać całą ludność i poinformować ją o konieczności przesiedlenia oraz możliwości zabrania ze sobą odzieży, narzędzi rolniczych, inwentarza żywego i żywności na najbliższy czas. Czynności te nie powinny zająć im więcej niż sześć godzin. [...] W praktyce wyznaczony ludności  czas okazywał się zbyt krótki, by spakować najpotrzebniejsze rzeczy lub zdecydować co wybrać z dorobku całego życia[6].

 W województwie gdańskim ludność ukraińska osiedlana była w nowych powiatach, w tym w lęborskim. Podejmując decyzje o osiedlaniu Ukraińców na tych ziemiach, władze zrezygnowały z wcześniejszej zasady, iż powinno się osiedlać nowo przybyłych 30 km od granicy morskiej[7]. Na łączną liczbę 1344 przesiedlonych do powiatu lęborskiego, do gminy Gniewino skierowano 287 osób. Według wykazu z lipca 1949 r. na terenie gminy znajdowało się 212 osób wysiedlonych w akcji „Wisła”, w tym 132 osiedlono na gospodarstwach rolniczych[8].

W gminie  zostały osiedlone także osoby przybyłe zza Bugu. Informacja o tym znajduje się w dokumencie z sierpnia 1945 r.[9]. Do  1947 r. zdołało ich  osiedlić się tu 243[10].



[1] Ibidem, Protokoły z odpraw burmistrzów i wójtów powiatu lęborskiego 1945-1946, 14.11.1945.

[2] Ibidem, 12.01.1946.

[3] Ibidem, Protokoły z posiedzeń Gminnej Rady Narodowej 1946, 23.06.1946.

[4] Ibidem, Ewidencja i kontrola ruchu ludności 1947, 29.09.1947.

[5] I.Hałagida, Ukraińcy na zachodnich i północnych ziemiach Polski 1947-1957, Warszawa 2002, s. 33.

[6] Ibidem.

[7] M.Hejger, op.cit., s. 216.

[8] APG Oddz., op.cit., Osadnictwo 1946, 01.07.1949.

[9]  Ibidem, Statystyka gospodarstw rolnych 1945, 31.08.1945.

[10] Ibidem, Ewidencja i kontrola ruchu ludności 1947, 29.09.1947.


 
Dzisiaj stronę odwiedziło już 4 odwiedzający (14 wejścia) tutaj!
Ta strona internetowa została utworzona bezpłatnie pod adresem Stronygratis.pl. Czy chcesz też mieć własną stronę?
Darmowa rejestracja